هیچ چیز برای یک مادر مهمتر از اطمینان از سلامت جنین در دوران بارداری نیست. یکی از بهترین راهها برای رسیدن به این آرامش، انجام غربالگری جنین در زمانهای مناسب است. غربالگری سه ماهه اول و غربالگری سه ماهه دوم به شناسایی زودهنگام مشکلات ژنتیکی مثل سندروم داون و تریزومی ۲۱ کمک میکنند. در این مطلب میخواهیم توضیح دهیم که غربالگری سه ماهه اول جنین چیست و چرا انجام آن برای هر بارداری ضروری است
اگر دنبال یه مرکز مطمئن برای انجام سونوگرافی بارداری هستید، مرکز تصویربرداری مهر با افتخار آماده ارائه انواع خدمات مثل سونو غربالگری اول، سونوی غربالگری دوم، سونو آنومالی و سایر سونوگرافیهای حاملگی هست. این مرکز با تجهیزات پیشرفته و تیم حرفهای، همراه مطمئنی برای شما در مسیر بارداری خواهد بود.
غربالگری جنین؛ چرا و چه زمانی ضروری است؟
غربالگری جنین یکی از مهمترین آزمایشهایی است که در دوران بارداری انجام میشود. اما واقعاً غربالگری چیست؟ این آزمایشها مجموعهای از بررسیهای پزشکی هستند که به کمک آنها میتوان احتمال وجود برخی از ناهنجاریهای ژنتیکی و کروموزومی مثل سندرم داون، تریزومی ۲۱ و سایر اختلالات رشد را در جنین شناسایی کرد.
انجام آزمایش غربالگری برای هر مادری ضروری است، چون:
- به شناسایی زودهنگام مشکلات ژنتیکی کمک میکند.
- میتواند نگرانیهای بیدلیل مادر را کاهش دهد.
- امکان برنامهریزی دقیقتری برای مراقبتهای بارداری و پس از تولد فراهم میکند.
غربالگری معمولاً در دو مرحله انجام میشود:
- غربالگری اول یا غربالگری سه ماهه اول که شامل سونوگرافی NT و آزمایشهای بیوشیمیایی است.
- غربالگری دوم بارداری که شامل سونوی غربالگری دوم یا همان سونو آنومالی برای بررسی دقیقتر ساختار جنین است.
غربالگری سه ماهه اول بارداری
مرحله غربالگری جنین در غربالگری سه ماهه اول یک آزمایش جامع برای ارزیابی سلامت جنین است. این مرحله شامل دو بخش اصلی میشود:
- آزمایش خون (مارکرهای بیوشیمیایی)
- سونوگرافی NT (تست شفافیت گردنی)
بهترین زمان انجام این آزمایشها بین هفتههای ۱۱ تا ۱۴ بارداری است. در این دوره، انجام سونوگرافی غربالگری اول همراه با بررسیهای بیوشیمیایی، به تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای ژنتیکی مثل سندروم داون و تریزومی کمک میکند.
دقت و صحت نتایج این غربالگری معمولاً بالا است، اما باید به محدودیتهایی نیز توجه کرد. از جمله:
- این آزمایشها فقط احتمال وقوع مشکلات را تعیین میکنند و جایگزین آزمایش ژنتیک جنین نمیشوند.
- نتایج مثبت ممکن است نیاز به بررسیهای تکمیلی داشته باشند.
این روش، به مادران باردار کمک میکند تا با اطمینان بیشتری مسیر بارداری خود را ادامه دهند و در صورت نیاز، اقدامات لازم را در وقت مناسب انجام دهند.
غربالگری سه ماهه دوم بارداری
در غربالگری دوم بارداری، تمرکز ما بر ارزیابی دقیقتر رشد و تکامل جنین در سه ماهه دوم است. در این مرحله، پزشکان از دو روش اصلی استفاده میکنند:
- آزمایش خون (کواد مارکر): این آزمایش میزان مارکرهای بیوشیمیایی را در خون مادر اندازهگیری میکند تا احتمال بروز ناهنجاریهای ژنتیکی مانند سندروم داون و تریزومی را بررسی کنند.
- سونو آنومالی: در این روش، سونو آنومالی به کار میرود تا ساختارهای جنین را به دقت بررسی کرده و نشانههای احتمالی ناهنجاریهای ساختاری را شناسایی کند.
زمان مناسب انجام این آزمایشها معمولاً بین هفتههای ۱۵ تا ۲۰ بارداری است. در این مرحله، پزشکان با استفاده از سونوگرافی بارداری دقیقتر به بررسی رشد و ساختار جنین میپردازند.
تفاوت نتایج این مرحله با غربالگری اول به این صورت است که:
- در غربالگری سه ماهه اول (شامل سونوگرافی NT و آزمایشهای بیوشیمیایی) بیشتر به تشخیص زودهنگام ناهنجاریهای ژنتیکی پرداخته میشود.
- در غربالگری دوم بارداری، با استفاده از سونو آنومالی و آزمایش خون (کواد مارکر)، تمرکز بر ارزیابی رشد جنین و شناسایی مشکلات ساختاری بیشتر میشود.
- تفاوت بین سونوگرافی NT و سونو آنومالی
سونوگرافی NT و سونو آنومالی دو مرحله مهم در غربالگری بارداری هستند که به تشخیص مشکلات احتمالی در رشد جنین کمک میکنند.
- سونوگرافی NT که بخشی از غربالگری سه ماهه اول است، بین هفتههای ۱۱ تا ۱۴ بارداری انجام میشود. این سونوگرافی با اندازهگیری ضخامت مایع پشت گردن جنین، احتمال ابتلا به سندروم داون، تریزومی ۱۸ و تریزومی ۱۳ را بررسی میکند. معمولاً همراه با آزمایش غربالگری خون انجام میشود تا دقت نتایج بیشتر شود.
- سونو آنومالی که به عنوان سونوی غربالگری دوم هم شناخته میشود، در هفتههای ۱۸ تا ۲۲ بارداری انجام شده و ساختارهای اصلی بدن جنین، از جمله قلب، مغز، ستون فقرات و اندامها را بررسی میکند. این غربالگری دوم بارداری برای تشخیص ناهنجاریهای مادرزادی و مشکلات رشد جنین اهمیت دارد.
دقت و حساسیت این تستها
- سونوگرافی NT با ترکیب آزمایش ژنتیک جنین و آزمایشهای بیوشیمیایی، میتواند با دقت ۸۵ تا ۹۰ درصد احتمال سندرم داون را مشخص کند. اما برای تشخیص قطعی، تستهای تخصصی مانند NIPT یا CVS توصیه میشود.
- سونو آنومالی دقت بسیار بالایی در تشخیص ناهنجاریهای ساختاری دارد، اما در برخی موارد ممکن است نیاز به آزمایشهای تکمیلی مثل MRI جنینی یا آزمایش ژنتیک باشد.
آیا انجام هر دو غربالگری ضروری است؟
متخصصان توصیه میکنند که هر دو مرحله سونوگرافی غربالگری اول و سونوی غربالگری دوم انجام شود. زیرا هرکدام اطلاعات متفاوتی را در مورد سلامت جنین ارائه میدهند.
چه کسانی بیشتر به انجام هر دو تست نیاز دارند؟
- مادرانی که سن بالای ۳۵ سال دارند.
افرادی با سابقه خانوادگی بیماریهای ژنتیکی.
مادرانی که در بارداری قبلی جنینی با سندروم داون یا دیگر ناهنجاریها داشتهاند.
کسانی که در نمودار آزمایش غربالگری پرخطر قرار گرفتهاند.
هزینه غربالگری اول و دوم
هزینه غربالگری اول و قیمت سونو آنومالی بسته به مرکز تصویربرداری و نوع آزمایشها متغیر است. در برخی موارد، بیمهها بخشی از هزینهها را پوشش میدهند. برای اطمینان، بهتر است از مرکز تصویربرداری موردنظر استعلام بگیرید.
نتایج غربالگری جنین و اقدامات بعدی
در ارزیابی غربالگری جنین، نتایج بهدست آمده را به سه دسته تقسیم میکنیم: کمخطر، متوسط و پرخطر. در اینجا چند نکته مهم را میبینید:
- نتایج بهدست آمده از غربالگری اول و غربالگری دوم، همراه با اطلاعات سونوگرافی NT، سونو غربالگری اول و دادههای مربوط به سونوگرافی بارداری، کمک میکنند تا وضعیت جنین را دقیقتر بشناسیم.
- ما از نمودار آزمایش غربالگری پرخطر استفاده میکنیم تا میزان ریسک را به وضوح مشخص کنیم.
- اگر نتایج آزمایش غربالگری در دسته پرخطر قرار بگیرند، والدین باید اقدامات تکمیلی را در نظر بگیرند. در این صورت، پزشکان آزمایشهای تکمیلی مانند آمنیوسنتز، NIPT و CVS را پیشنهاد میدهند تا از وجود ناهنجاریهایی مانند سندروم داون، یا تریزومی اطمینان حاصل کنند.
جمعبندی غربالگری سه ماهه اول و دوم بارداری
غربالگری جنین یکی از مهمترین ابزارها برای اطمینان از سلامت نوزاد است. انجام غربالگری اول و غربالگری دوم، همراه با سونو آنومالی و آزمایش ژنتیک جنین، به والدین کمک میکند تا احتمال بروز مشکلاتی مانند سندروم داون، تریزومی و سایر ناهنجاریهای کروموزومی را بررسی کنند.
انجام غربالگری سه ماهه اول و غربالگری دوم بارداری، به مادران آرامش خاطر بیشتری در طول بارداری میدهد. این آزمایشها میتوانند به موقع مشکلات احتمالی را شناسایی کنند و امکان تصمیمگیری آگاهانه را فراهم آورند. بنابراین، توصیه میشود که مادران بدون استرس و با مشورت پزشک، روند سونوگرافی حاملگی و آزمایشهای تکمیلی را دنبال کنند تا بارداری سالم و بدون نگرانی را تجربه کنند.
مرکز تصویربرداری پرتو مهر با بهرهگیری از تجهیزات پیشرفته، انواع سونوگرافی بارداری از جمله سونوگرافی NT، سونو آنومالی و سونوی غربالگری دوم را با دقت بالا انجام میدهد. مادران باردار میتوانند با اطمینان از خدمات تخصصی این مرکز برای انجام آزمایش غربالگری و بررسی سلامت جنین استفاده کنند.