سرطان سینه یکی از شایعترین انواع سرطان در بین زنان است. هرچقدر تشخیص زودهنگام سرطان پستان انجام شود، شانس درمان موفقیتآمیز آن بالاتر میرود. بسیاری از زنان زمانی به پزشک مراجعه میکنند که علائمی مثل توده در سینه یا تغییرات ظاهری مشاهده کردهاند، اما روشهای تصویربرداری مدرن میتوانند قبل از بروز این نشانهها، بیماری را شناسایی کنند. مرکز تصویربرداری پرتوی مهر با بهرهگیری از فناوریهای روز دنیا، از جمله ماموگرافی سینه با روش توموسنتز، امکان نمونهبرداری از سینه و تشخیص دقیق علائم سرطان سینه را فراهم کرده است. در این مرکز، با استفاده از پرتو ایکس در ماموگرافی و روشهای نوین، تلاش میشود تا نقاط مشکوک در ماموگرافی با دقت بیشتری بررسی شوند و نتایج مثبت کاذب کاهش پیدا کند.
در این مطلب قصد داریم شما را با توموسنتز و تفاوت آن با ماموگرافی معمولی آشنا کنیم. با ما همراه باشید!
توموسنتز چیست و چگونه به تشخیص سرطان سینه کمک میکند؟
توموسنتز که بهعنوان ماموگرافی سه بعدی هم شناخته میشود، یک تکنیک پیشرفته در تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از پرتو ایکس در ماموگرافی، تصاویری دقیقتر و واضحتر از بافت سینه ارائه میدهد. برخلاف ماموگرافی استاندارد که تنها یک تصویر دو بعدی از سینه ثبت میکند، توموسنتز سینه تصاویر متعددی از زوایای مختلف سینه میگیرد و آنها را بهصورت یک تصویر سهبعدی بازسازی میکند. این تکنیک به تشخیص بهتر تودههای غیرطبیعی سینه و نقاط مشکوک در ماموگرافی کمک میکند.
چطور توموسنتز به تشخیص زودهنگام کمک میکند؟
- وضوح بیشتر در شناسایی تودههای کوچک: برخلاف ماموگرافی دوبعدی که گاهی اوقات توده در سینه را به دلیل همپوشانی با سایر بافتها پنهان میکند، توموسنتز این بافتهای همپوشان را از بین میبرد و امکان مشاهده دقیقتر تودههای غیرطبیعی سینه را فراهم میکند.
- افزایش دقت تشخیص: توموسنتز به تشخیص بهتر علائم سرطان سینه مانند ضخیم شدن غیرطبیعی بافتها یا وجود تودههای کوچک کمک میکند. این دقت بالا باعث میشود حتی ضایعاتی که در مراحل اولیه سرطان سینه قرار دارند، شناسایی شوند.
- کاهش نتایج مثبت کاذب: یکی از مشکلات رایج در غربالگری سرطان، نتایج اشتباه یا همان نتایج مثبت کاذب است که منجر به استرس و آزمایشهای غیرضروری میشود. توموسنتز سینه با وضوح بالاتر تصاویر، این احتمال را به طور چشمگیری کاهش میدهد.
مزایای توموسنتز در تشخیص زودهنگام سرطان سینه
- تصاویر با وضوح بالا: توموسنتز تصاویر دقیق و باکیفیتی از سینه ایجاد میکند که میتوان هرگونه تغییرات ساختاری را در آن بهوضوح مشاهده کرد. این ویژگی کمک میکند تا حتی کوچکترین تودههای غیرطبیعی سینه هم شناسایی شوند.
- کاهش مشکلات ناشی از همپوشانی بافتها: در روشهای سنتی مثل ماموگرافی استاندارد، همپوشانی بافتها میتواند باعث نادیده گرفتن ضایعات شود. اما توموسنتز این مشکل را برطرف میکند و احتمال نادیده گرفتن علائم سرطان پستان را کاهش میدهد.
- کاربرد در غربالگری و تشخیص: توموسنتز هم در غربالگری سرطان پستان (برای افرادی که علائمی ندارند) و هم در تشخیص دقیق توده در سینه یا ضایعات مشکوک کاربرد دارد.
- کاهش نیاز به آزمایشهای اضافی: این روش با افزایش دقت تشخیص، از انجام نمونهبرداری از سینه یا معاینات غیرضروری جلوگیری میکند و به کاهش نتایج مثبت کاذب کمک میکند.
- دوز پایینتر پرتو ایکس: برخلاف تصور، استفاده از توموسنتز لزوماً دوز بالایی از پرتو ایکس در ماموگرافی را نیاز ندارد و حتی در برخی موارد باعث کاهش دوز کلی تابش میشود.
- عدم نیاز به فشردگی زیاد سینه: یکی از مشکلات رایج در ماموگرافی سینه سنتی، نیاز به فشردن شدید سینه بود که برای برخی از افراد ناخوشایند بود. توموسنتز به نیروی فشاری کمتری نیاز دارد و در نتیجه تجربه راحتتری برای بیمار ایجاد میکند.
- شناسایی بهتر تومورهای خوشخیم و بدخیم: این تکنیک میتواند تفاوت بین سرطان سينه خوش خيم و بدخیم را دقیقتر نشان دهد و فرآیند تشخیص را برای پزشکان سادهتر کند.
تفاوتهای کلیدی بین توموسنتز و ماموگرافی معمولی
- نحوه تصویربرداری
- در ماموگرافی استاندارد، از پرتو ایکس برای ثبت دو تصویر از سینه (نمای روبهرو و نمای جانبی) استفاده میشود.
- در توموسنتز سینه، دستگاه ماموگرافی از زوایای مختلف، تصاویر متعددی تهیه میکند که در نهایت یک تصویر سهبعدی از بافت سینه را ارائه میدهد.
- دقت در تشخیص
- ماموگرافی چیست؟ این روش یکی از بهترین تکنیکها برای غربالگری سرطان سینه است، اما گاهی ممکن است تودههای کوچک یا نقاط مشکوک در ماموگرافی بهدرستی شناسایی نشوند.
- توموسنتز با ایجاد برشهای نازک تصویری، امکان مشاهده جزئیات بیشتر را فراهم میکند و به شناسایی بهتر توده در سینه کمک میکند.
- کارایی برای زنان با بافت متراکم
- زنان دارای بافت سینه متراکم در ماموگرافی معمولی با چالشهای بیشتری روبهرو هستند، زیرا ممکن است تودههای غیرطبیعی سینه در پسزمینه بافت متراکم پنهان شوند.
- ماموگرافی سهبعدی این مشکل را کاهش داده و شانس تشخیص تومورهای خوشخیم و بدخیم سینه را افزایش میدهد.
- کاهش نتایج مثبت کاذب
- در ماموگرافی سینه معمولی، احتمال وجود نتایج مثبت کاذب بیشتر است که میتواند باعث استرس و نیاز به نمونهبرداری از سینه شود.
- توموسنتز دقت تشخیص سرطان سینه را افزایش داده و احتمال نتایج اشتباه را کاهش میدهد.
آیا توموسنتز جایگزین ماموگرافی معمولی شده است؟
ماموگرافی دیجیتال همچنان یک روش رایج برای غربالگری سالانه سینه محسوب میشود. اما برای زنانی که ریسک ابتلا به سرطان پستان بالاتری دارند، پزشکان استفاده از ماموگراف پیشرفته مثل توموسنتز را توصیه میکنند.
در نهایت، انتخاب بین این دو روش به سن، تاریخچه خانوادگی و علائم سرطان پستان بستگی دارد. اگر پزشک تشخیص دهد که شما به تشخیص زودهنگام سرطان پستان نیاز دارید، ممکن است توموسنتز را برای شما پیشنهاد کند
روند انجام توموسنتز: چه انتظاری باید داشت؟
اگر برای انجام توموسنتز آماده میشوید، بهتر است بدانید که این فرایند چگونه انجام میشود و چه انتظاراتی باید داشته باشید.
آمادهسازی قبل از تصویربرداری
- بهتر است در روز انجام ماموگرافی سینه از دئودورانت، لوسیون یا پودر روی ناحیه زیربغل و سینه استفاده نکنید، زیرا این مواد ممکن است روی تصاویر پرتو ایکس در ماموگرافی تأثیر بگذارند.
- اگر قبلاً سابقه سرطان سینه، توده در سینه یا نمونهبرداری از سینه داشتهاید، حتماً پزشک را مطلع کنید.
فرایند تصویربرداری
- شما در مقابل دستگاه ماموگرافی پیشرفته قرار میگیرید و تکنسین، سینه را روی صفحهای مخصوص قرار داده و آن را بهآرامی فشرده میکند.
- دستگاه ماموگراف پیشرفته در یک حرکت کمانی از زوایای مختلف، چندین عکس سرطان سينه را در چند ثانیه ثبت میکند. این تصاویر با کمک نرمافزارهای تخصصی، بازسازیشده و یک تصویر سهبعدی دقیق از بافت سینه ایجاد میشود.
- این فرایند تنها چند دقیقه طول میکشد و میزان پرتو ایکس مورد استفاده، کاملاً در محدوده ایمن قرار دارد.
بعد از تصویربرداری
- نتایج تصویربرداری توسط متخصص رادیولوژی پستان بررسی میشود تا هرگونه نقاط مشکوک در ماموگرافی شناسایی گردد.
- اگر نتایج غیرعادی باشد، پزشک ممکن است سونوگرافی سینه یا نمونهبرداری از سینه را توصیه کند.
خطرات و محدودیتهای توموسنتز
- عدم تشخیص برخی انواع سرطان سينه: گاهی توده در سینه بسیار کوچک است. یا در نقاطی از سینه قرار دارد که دسترسی به آن دشوار است. در این ضورت ممکن است در ماموگرافی سینه تشخیص داده نشود. برخی از انواع سرطان سينه در مراحل اولیه ممکن است تغییرات نامحسوسی در بافت ایجاد کنند که نیاز به بررسیهای تکمیلی دارد.
- نتایج مثبت کاذب: گاهی اوقات ماموگرافی سهبعدی ناهنجاریهایی را نشان میدهد. در بررسیهای بیشتر مشخص میشود که سرطان سينه خوش خيم یا یک بافت طبیعی است. برای اطمینان بیشتر، پزشک ممکن است سونوگرافی سینه یا نمونهبرداری از سینه را توصیه کند.
- قرار گرفتن در معرض اشعه ایکس: میزان پرتو ایکس در ماموگرافی در توموسنتز سینه کمی بیشتر از ماموگرافی دیجیتال معمولی است. زیرا این روش شامل گرفتن تصاویر متعددی از زوایای مختلف است. برخی از دستگاههای ماموگرافی استاندارد جدیدتر میتوانند همزمان تصاویر دوبعدی و سهبعدی را ثبت کنند که این موضوع میتواند میزان دوز اشعه را کاهش دهد.
چگونه خطرات توموسنتز را کاهش دهیم؟
- با انتخاب یک مرکز تخصصی با تجهیزات ماموگرافی پیشرفته
- انجام غربالگری سالانه سینه برای تشخیص بهموقع سرطان پستان
- بررسی دقیق نتایج توسط متخصص رادیولوژی پستان برای کاهش احتمال نتایج مثبت کاذب
در نهایت، توموسنتز همچنان یکی از بهترین روشهای غربالگری سرطان سینه است. و میتواند در پیشگیری از سرطان سینه و تشخیص بهموقع نقش مهمی ایفا کند.
سخن پایانی: توموسنتز گامی مهم در تشخیص زودرس سرطان سینه
توموسنتز یا ماموگرافی سهبعدی یکی از پیشرفتهترین روشهای ماموگرافی دیجیتال است که نقش مهمی در تشخیص زودهنگام سرطان پستان دارد. این فناوری با ارائه تصاویر دقیقتر، امکان شناسایی سریعتر تودههای غیرطبیعی سینه را فراهم کرده و به کاهش نتایج مثبت کاذب کمک میکند. در کنار روشهایی مانند سونوگرافی سینه و نمونهبرداری از سینه، این تکنیک باعث افزایش دقت تشخیصی شده است. این روش به زنان کمک میکند. تا با آگاهی بیشتر، نسبت به پیشگیری از سرطان سینه اقدام کنند. غربالگری سرطان سینه با استفاده از ماموگرافی پیشرفته، بهویژه برای افرادی با بافت سینه متراکم، ضروری است. و میتواند جان هزاران نفر را از خطر انواع سرطان سينه نجات دهد.